Dagen waarop je hoofd overloopt. Een collega die blijft klagen. Een reorganisatie. De hoge werkdruk. Besluiten van het management. Een mailbox die blijft vollopen. Nieuwsberichten waar je moedeloos van wordt. Je bent er druk mee. Misschien zelfs dagelijks.
Maar hoeveel daarvan kun je eigenlijk beïnvloeden?
Dat is precies waar het model van Stephen R. Covey over gaat. Hij introduceerde de Cirkel van Betrokkenheid en de Cirkel van Invloed. In de praktijk wordt daar tegenwoordig vaak een derde cirkel aan toegevoegd: de Cirkel van Verantwoordelijkheid. Samen vormen ze een eenvoudig maar krachtig hulpmiddel om meer rust, regie en energie te ervaren.
De cirkel van betrokkenheid
In deze buitenste cirkel zit alles waar jij je druk om kunt maken.
Bijvoorbeeld:
- de economie
- politieke besluiten
- een reorganisatie
- gedrag van collega's
- het weer
- ziekte
- files
- de werkdruk van anderen
Deze onderwerpen kunnen veel aandacht vragen. Maar vaak heb je er nauwelijks invloed op. Hoe meer tijd en energie je hierin stopt, hoe groter de kans dat je uitgeput raakt.
Lees ook:
De CSR-methode bij stress en burn-out
Je bent goed in je werk, waarom voelt het dan niet meer goed
De cirkel van invloed
Hier begint de beweging.
Dit zijn de zaken waarop je wél invloed hebt.
Bijvoorbeeld:
- hoe je communiceert
- hoe je prioriteiten stelt
- grenzen aangeven
- hulp vragen
- keuzes maken
- hoe je reageert op een situatie
- Misschien kun je de werkdruk niet veranderen.
- Maar je kunt wél het gesprek aangaan.
- Misschien verandert een collega niet.
- Maar jij kunt wel kiezen hoe je reageert.
En juist daar ontstaat vaak beweging.
Lees ook: de dramadriehoek: stap jij onbewust steeds in dezelfde rol?
De cirkel van verantwoordelijkheid
De kleinste cirkel is misschien wel de belangrijkste.
Hier gaat het niet meer over invloed.
Hier gaat het over eigenaarschap.
- Welke afspraken maak jij?
- Waar zeg jij ja tegen?
- Waar zeg jij nee tegen?
- Hoe zorg jij voor jezelf?
- Welke keuze maak jij vandaag?
Deze cirkel bepaalt uiteindelijk hoeveel regie je ervaart.
Een vraag die ik vaak stel tijdens coaching
Wanneer iemand veel spanning ervaart, stel ik regelmatig één eenvoudige vraag: "Ligt dit binnen jouw betrokkenheid, jouw invloed of jouw verantwoordelijkheid?"
Alleen al het beantwoorden van die vraag brengt vaak rust. Want niet alles hoeft opgelost te worden. En zeker niet door jou.
Oefening
Pak een vel papier.
Teken drie cirkels.
Schrijf alles wat op dit moment speelt op de juiste plek.
Vraag jezelf daarna af:
- Waar gaat vandaag de meeste energie naartoe?
- Is dat ook de plek waar ik het meeste verschil kan maken?
- Welke kleine stap ligt vandaag binnen mijn verantwoordelijkheid?
Vaak zit daar precies de verandering die nodig is.
Tot slot
Rust ontstaat niet doordat alle problemen verdwijnen.
Rust ontstaat wanneer je leert onderscheiden waar je aandacht écht verschil maakt.
Door minder energie te steken in zaken buiten jouw invloed, ontstaat ruimte voor datgene waar je wél iets mee kunt.
En dat is vaak meer dan je denkt.
Praktische tip
Kies vandaag één situatie waar je je druk over maakt. Vraag jezelf af: "Wat ligt hierin binnen mijn invloed?" Begin daar.